آکاکی یاشویلی، مدیر وظایف ویژه فیده (FIDE)، در سفری رسمی به ایروان ارمنستان، با مراکز آموزشی و تحقیقاتی شطرنج این کشور دیدار کرد تا **دیدگاه های نو در شطرنج** و همکاریهای آموزشی را تقویت کند.
دیدگاه های نو در شطرنج: فیده همکاری آموزشی با ارمنستان را گسترش میدهد
دیدگاه های نو در شطرنج در حال شکلگیری است. آکاکی یاشویلی (Akaki Iashvili)، مدیر وظایف ویژه فدراسیون جهانی شطرنج (FIDE Special Tasks Director)، اخیراً سفری کاری و رسمی به ایروان، پایتخت ارمنستان، انجام داد. این بازدید که در تاریخ چهارشنبه 15 آوریل 2026 (26 فروردین 1405) صورت گرفت، با هدف بررسی و توسعه برنامههای آموزشی شطرنج و تقویت همکاریهای بینالمللی در این زمینه انجام شد.
نخستین توقف: دانشگاه تربیت معلم ارمنستان
اولین مقصد یاشویلی، دانشگاه دولتی تربیت معلم ارمنستان (Armenian State Pedagogical University) بود؛ نهادی که مسئولیت تربیت معلمان شطرنج این کشور را بر عهده دارد. او توسط لیلیت مکرتچیان (Lilit Mkrtchyan)، سرپرست ریاست دانشگاه، با گرمی استقبال شد. مکرتچیان در این دیدار، مأموریت و فعالیتهای آکادمیک دانشگاه را تشریح کرد.
آکاکی یاشویلی در جلسه با مسئولان دانشگاه تربیت معلم ارمنستان – دیدگاه های نو در شطرنج در حال تبادل است.
سرپرست ریاست دانشگاه بر برنامه مدرک شطرنج این مؤسسه تأکید کرد که معلمان را برای ادغام شطرنج در کلاسهای درس آماده میکند. او توضیح داد که چرا ارمنستان شطرنج را بهعنوان یک رشته آکادمیک جدی — و نه صرفاً یک بازی — در نظر میگیرد و درباره همکاریهای بینمللی دانشگاه صحبت کرد. در این جلسه، معاون ریاست دانشگاه، ماریام ایسپیریان (Mariam Ispiryan)، و استادبزرگ بینالمللی سمبات لوپوتیان (Smbat Lputian) نیز حضور داشتند. لوپوتیان بنیانگذار و رئیس آکادمی شطرنج ارمنستان، مدیر مؤسسه تحقیقات علمی «شطرنج»، پیشگام برنامه «شطرنج در مدارس» و معاون اول فدراسیون شطرنج ارمنستان است.
بازدید از مؤسسه تحقیقات علمی «شطرنج»
یاشویلی از مؤسسه تحقیقات علمی «شطرنج» (Chess Scientific Research Institute) که در محل دانشگاه مستقر است نیز بازدید کرد. این مؤسسه واقعاً منحصربهفرد است: در هیچ جای دیگر جهان، نهادی که کاملاً به تحقیق درباره شطرنج بهعنوان یک درس مدرسهای برای کودکان اختصاص یافته باشد، وجود ندارد. فعالیتهای این مؤسسه بر روی موارد زیر متمرکز است:
- روشهای آموزشی (Pedagogical Methodologies)
- مزایای شناختی و رشد شخصیتی آموزش شطرنج
- پالایش مستمر روشهای تدریس
این رویکرد، نمونهای بارز از دیدگاه های نو در شطرنج و نگرش علمی به این رشته است.
بازدید از کلاسهای شطرنج مدرسه شماره 38 ایروان – عملیشدن دیدگاه های نو در شطرنج در محیط آموزشی.
مشاهده برنامه «شطرنج در مدارس» در عمل
مدیر وظایف ویژه فیده از مدرسه شماره 38 ایروان (School No. 38, Yerevan) نیز بازدید کرد تا نحوه اجرای برنامه را از نزدیک ببیند. در جریان این بازدید، او در درسها حضور یافت، با دانشآموزان و معلمان گفتوگو کرد و مشاهده کرد که چگونه شطرنج بهطور طبیعی در برنامه درسی روزانه دانشآموزان گنجانده شده است. این بازدید عملی، امکان درک بهتر چالشها و موفقیتهای پیادهسازی دیدگاه های نو در شطرنج در سطح مدارس را فراهم آورد.
بررسی مسائل استراتژیک و آینده
طرفین در این دیدارها، چندین موضوع راهبردی را نیز مرور کردند که شامل موارد زیر بود:
- مقررات جدید رویدادهای فیده
- حوزههای اضافی همکاری
همچنین، بهعنوان بخشی از برنامه سفر، یک بازدید بررسی از منطقه توریستی تساغکادزور (Tsaghkadzor resort) انجام شد. این منطقه که در ارتفاع 2100 متری از سطح دریا و در نزدیکی دریاچه سوان (Lake Sevan) واقع شده، بهعنوان میزبان بالقوه رویدادهای آتی فیده در نظر گرفته شده است.
اهمیت همسایه شطرنجباز: ارمنستان
ارمنستان بهعنوان یکی از قدرتهای جهانی شطرنج و همسایه ایران، همواره الگویی موفق در نظاممند کردن آموزش این رشته بوده است. موفقیتهای درخشان شطرنجبازان ارمنی در عرصه جهانی، ریشه در همین نگرش علمی و سرمایهگذاری آموزشی دارد. همکاری فیده با این کشور میتواند الهامبخش توسعه دیدگاه های نو در شطرنج در سایر کشورها، از جمله ایران باشد.
پرسش از شما، خوانندگان عزیز
به نظر شما، ایران برای نهادینه کردن دیدگاه های نو در شطرنج در نظام آموزش و پرورش خود، چه درسهایی میتواند از تجربه موفق کشورهایی مانند ارمنستان بیاموزد؟ آیا ایجاد رشته دانشگاهی شطرنج یا مؤسسات تحقیقاتی تخصصی در این زمینه، میتواند گامی مؤثر برای پیشرفت کیفی شطرنج کشور باشد؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.