جنیفر شاهاده، استاد بزرگ شطرنج و دو بار قهرمان زنان آمریکا، در کتاب جدید خود با عنوان ‘تفکر جانبی’ نشان میدهد که چگونه اصول روانشناسی شطرنج میتواند برای بهبود تصمیمگیریهای زندگی روزمره مورد استفاده قرار گیرد.
روانشناسی شطرنج در خدمت زندگی روزمره! جنیفر شاهاده (Jennifer Shahade)، استاد بزرگ شطرنج و دو بار قهرمان زنان آمریکا، در کتاب جدید خود به نام ‘Thinking Sideways: How to Think Like a Chess Player and Win at Life’ (تفکر جانبی: چگونه مانند یک شطرنجباز فکر کنیم و در زندگی برنده شویم) استدلال میکند که تفکر شطرنجی بسیار فراتر از صفحه شطرنج اهمیت دارد.
این بانوی شطرنجباز که به عنوان یکی از تأثیرگذارترین صداهای دنیای شطرنج شناخته میشود، در مصاحبهای با Chess.com افشا کرد که چگونه روانشناسی شطرنج میتواند به بهبود تصمیمگیریها در زندگی منجر شود.
تفکر جانبی: مفهومی نو در روانشناسی شطرنج
شاهاده در توضیح مفهوم «تفکر جانبی» میگوید: «همیشه از شطرنجبازان میپرسند که شما چقدر جلوتر را فکر میکنید… من هرگز نمیتوانم این همه حرکت را جلوتر فکر کنم. اما حقیقت این است که شطرنجبازان بیشتر در مورد گزینههای بیشتر فکر میکنند تا فکر کردن به حرکتهای خیلی دور.»
جنیفر شاهاده در حال امضا کردن کتاب در مارشال چس کلاب (Marshall Chess Club) نیویورک
برخلاف تصور عموم، او استدلال میکند: «در دنیای کنونی ما که عدم قطعیت زیادی وجود دارد… اگر خیلی جلوتر فکر نکنید، کار را درست انجام میدهید.»
مفاهیم کلیدی کتاب که زندگی شما را متحول میکند
- حرکات کاندید (Candidate Moves): درست مانند شطرنج، در زندگی نیز باید حداقل سه گزینه را بررسی و بهترین را انتخاب کنید
- اعتماد به نفس حتی اگر غیرمنطقی به نظر برسد: تحقیقات نشان میدهد اعتماد به نفس بسیار بالا به موفقیت کمک میکند
- حذف عوامل حواسپرتی: شاهاده تأکید میکند با دوری از تلفن همراه، تمرکز و هشیاری ذهنی خود را افزایش داد
- تجسم موفقیت: او با تجسم واضحتر برنده شدن، به موفقیتهای چشمگیری در پوکر دست یافت
تأثیر روانشناسی شطرنج بر موفقیتهای شاهاده
شاهاده نشان میدهد که چگونه اصول روانشناسی شطرنج مستقیماً در موفقیتهای پوکر او تأثیر گذاشته است. او بلافاصله پس از اتمام نگارش کتاب، به بهترین عملکرد دوران حرفهای خود در پوکر دست یافت.
سالن پر از جمعیت در مارشال چس کلاب برای رونمایی کتاب شاهاده با همراهی آنتونی لوین از Chess.com
حل و فصل پرونده حقوقی همزمان با انتشار کتاب
انتشار این کتاب در تاریخ ۷ آوریل ۲۰۲۶ (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) همزمان شد با حل و فصل پرونده حقوقی شاهاده علیه فدراسیون شطرنج آمریکا (US Chess). بهعنوان بخشی از این توافق، شاهاده به عنوان اولین سفیر رسمی فدراسیون شطرنج آمریکا منصوب شده است.
زمانبندی و جزئیات انتشار
- تاریخ انتشار کتاب: ۷ آوریل ۲۰۲۶ (۱۸ فروردین ۱۴۰۵)
- تاریخ انتشار خبر: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۴:۴۸ بعدازظهر به وقت منطقهای (معادل ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱:۱۸ بامداد به وقت ایران)
- واکنش رسانهها: کتاب با استقبال خوبی از سوی Financial Times و The Guardian مواجه شده است
روانشناسی شطرنج: فراتر از رقابت
شاهاده در پایان تأکید میکند: «این کتاب صادقانه درباره شادی و ایجاد حس افتخار در افراد نسبت به مهارتهای منحصربهفردشان است. ما در دنیایی فوقالعاده رقابتی زندگی میکنیم، به ویژه در شطرنج. این رقابت میتواند بسیار بیرحمانه باشد. میخواهم مردم بتوانند قدمی به عقب بردارند و بگویند: ‘خب، من شایسته هستم.’»
پرسش به مخاطبان ایرانی
آیا شما هم در زندگی روزمره خود از اصول روانشناسی شطرنج استفاده میکنید؟ کدام یک از مفاهیم مطرحشده در این کتاب برای جامعه شطرنج ایران میتواند مفیدتر باشد؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید!